Scratch thuộc kiểu ngôn ngữ lập trình nào?

Scratch là ứng dụng lập trình phổ biến dành cho trẻ em. Vậy Scratch thuộc ngôn ngữ lập trình nào? Hãy cùng nhau tìm hiểu nhé!

Hàng trăm ngôn ngữ lập trình đã được phát minh kể từ khi khoa học máy tính phát triển. Hiện nay có hàng tá ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi, mỗi ngôn ngữ đều có những ứng dụng và đặc điểm riêng. Ở cấp độ cao hơn, các ngôn ngữ này có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau: ngôn ngữ kịch bản, ngôn ngữ hướng đối tượng, ngôn ngữ lập trình thủ tục, và nhiều loại khác nữa. Với rất nhiều loại ngôn ngữ hiện có, Scratch thuộc loại ngôn ngữ lập trình nào?

Điều thú vị là Scratch không thuộc bất kỳ loại nào đã đề cập ở trên. Dưới đây là lí do tại sao?

Scratch là ngôn ngữ lập trình gì?

Khác với các ngôn ngữ lập trình dựa trên text, Scratch là một ngôn ngữ lập trình dựa trên khối lệnh. Thay vì tự gõ "từ khóa" (các từ nằm trong cú pháp của ngôn ngữ), học sinh sử dụng "block" - khối mã được cấu hình sẵn để tạo ra trò chơi và hoạt hình của mình. Ví dụ, một đoạn mã JavaScript để viết cụm từ "Hello World" sẽ trông như thế này:

Nhưng trong Scratch, lệnh đó được thể hiện như sau:

Như bạn thấy, khối code là một cách biểu diễn trực quan của mã, thay vì đoạn văn bản trừu tượng. Phương pháp này giúp trẻ dễ dàng tiếp cận lập trình hơn, vì chúng không cần phải lo lắng về cú pháp phức tạp trong các ngôn ngữ dựa trên văn bản. Thay vào đó, trẻ có thể tập trung vào việc nắm vững các khái niệm lập trình quan trọng như vòng lặp, câu lệnh điều kiện, biến và hàm.

Mặc dù các ngôn ngữ lập trình khối tương đối dễ học, nhưng chúng vẫn đủ mạnh mẽ để tạo ra các dự án phức tạp. Trẻ em đã tạo ra nhiều trò chơi bao gồm phiên bản 2D của Rocket League, cartoon game 3D và bản làm lại Super Mario bằng Scratch. Một khi đã nắm được những nguyên tắc cơ bản về lập trình bằng Scratch, chúng có thể chuyển các kỹ năng của mình sang ngôn ngữ dựa trên văn bản như Python hoặc JavaScript.

Cách dùng khối code trên Scratch

Để bắt đầu lập trình, hãy kéo các khối từ thanh công cụ và ghép chúng lại với nhau để tạo chương trình. Có nhiều khối khác nhau tương ứng với từng chức năng, chẳng hạn như điều khiển chuyển động của nhân vật hoặc phát âm thanh.

Để kiểm tra code, hãy click nút cờ màu xanh lá cây ở góc trên bên phải của màn hình. Thao tác này sẽ chạy chương trình và cho trẻ thấy nó trông như thế nào và hoạt động ra sao.

Các kiểu khối code trong Scratch

Khối chuyển động (Xanh dương): Cho phép điều khiển chuyển động của một sprite (nhân vật hoặc đối tượng) trên sân khấu. Ví dụ, bạn có thể sử dụng khối chuyển động để làm cho sprite di chuyển theo một hướng nhất định hoặc đến một vị trí cụ thể.

Khối ngoại hình (Tím): Cho phép bạn thay đổi ngoại hình của một sprite, chẳng hạn như thay đổi trang phục hoặc kích thước của nó.

Khối âm thanh (Hồng): Cho phép bạn phát âm thanh hoặc nhạc trong chương trình của mình.

Khối sự kiện (Vàng): Cho phép bạn thiết lập các sự kiện kích hoạt chương trình, chẳng hạn như khi nhấp vào cờ xanh lá cây hoặc khi nhấn một phím nhất định.

Khối điều khiển (Cam): Cho phép bạn điều khiển luồng chương trình, chẳng hạn như lặp lại một đoạn mã hoặc dừng chương trình.

Khối cảm biến (Xanh ngọc): Cho phép bạn tạo chương trình phản hồi đầu vào từ người dùng hoặc môi trường. Ví dụ, bạn có thể sử dụng khối cảm biến để kiểm tra xem chuột có được nhấp hay không hoặc liệu một sprite có chạm vào sprite khác hay không.

Khối toán tử (Màu xanh lá): Cho phép thực hiện các phép toán hoặc so sánh giá trị trong chương trình của mình.

Khối biến (Màu cam): Cho phép bạn tạo biến (các giá trị được đặt tên có thể thay đổi) trong chương trình và sử dụng chúng để lưu trữ và thao tác dữ liệu.

Tóm lại, Scratch có hai loại ngôn ngữ lập trình chính: ngôn ngữ dựa trên văn bản và ngôn ngữ dựa trên khối lệnh. Phần mềm hướng đến học sinh tiểu học và trung học cơ sở. Trẻ em có thể sử dụng nó để tạo ra các trò chơi và hoạt hình của riêng mình, và chia sẻ chúng trong một cộng đồng trực tuyến, hoàn toàn miễn phí.