Thoạt nhìn, Umigari có vẻ là một trò chơi mô phỏng câu cá nhẹ nhàng, nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Thế giới trong UMIGARI rộng lớn, u ám và đầy đau khổ, nơi một lời nguyền được tạo ra với hy vọng mang lại ý nghĩa và sự thay đổi. Tuy nhiên, liệu sự thay đổi đó có thực sự tốt đẹp hơn hay không lại là câu hỏi cốt lõi mà trò chơi đặt ra. Dưới đây là phần giải thích chi tiết về cốt truyện và các kết thúc của UMIGARI - một trong những tựa game kỳ lạ và ám ảnh nhất của Chilla’s Art.

Mục tiêu chính trong Umigari game là tìm ba tấm bia đá để mở khóa ngôi đền dẫn đến hòn đảo phía bên kia đường chân trời. Tại đó, một con cá voi toàn năng đang chờ đợi, và bạn có cơ hội chấm dứt lời nguyền bao trùm thế giới này. Hành trình diễn ra trong một cảnh quan ngập nước, nơi xuất hiện ngày càng nhiều sinh vật biển kỳ dị khi bạn tiến sâu hơn vào đại dương.
Con người trong thế giới UMIGARI cũng không còn bình thường. Hành vi của họ trở nên méo mó, kỳ quái và đáng sợ. Các yêu cầu của NPC vượt xa chuẩn mực quen thuộc, khiến bầu không khí trong game trở nên nặng nề và ngột ngạt. So với UMIGARI, những tựa game lấy cảm hứng biển cả như DREDGE hay Subnautica trở nên "thư giãn" hơn rất nhiều.

Lời nguyền trong UMIGARI là cá biến thành người và người biến thành cá. Cá không hiểu khái niệm về con người, nhưng khi thức dậy trong hình dạng mới, chúng mang trong mình cơn đói khát tột độ và sự oán hận sâu sắc đối với loài người, những kẻ đã săn bắt chúng trong suốt nhiều năm.
Việc câu cá trong game chủ yếu nhằm mục đích kiếm tiền để nâng cấp thuyền, trong đó nâng cấp quan trọng nhất là tốc độ. Tuy nhiên, cơ chế gameplay gây nghiện cùng với việc cá càng hiếm và càng có giá trị khi tiến xa hơn đã khiến hành trình dần chuyển hướng sang lòng tham và sự khai thác cạn kiệt tài nguyên.
Những sinh vật cá biến thành người tuy có vẻ điên rồ và phi lý, nhưng hành vi của chúng lại phản chiếu rất rõ những mặt tối của loài người. Khi chứng kiến tiếng kêu than của đồng loại, cá voi toàn năng quyết định nguyền rủa vùng đất, buộc cá và người phải đổi chỗ cho nhau.
Thế nhưng, những sinh vật mới này lại mang theo những đặc điểm tồi tệ nhất của nhân loại, từ tham lam đến vô cảm. Qua đó, UMIGARI đặt ra câu hỏi cốt lõi: liệu con người có thực sự là nguồn gốc của cái ác, hay cái ác tồn tại trong mọi sinh vật có ý thức?

Quái vật chính trong UMIGARI là Umiga, một linh hồn biển khổng lồ mang hình dáng nữ giới, ẩn nấp ngoài khơi xa. Umiga đặc biệt ghét tiếng chuông, vì vậy bạn phải tìm và đặt chuông lên các phao để xua đuổi cô ta, từ đó mở đường đến các khu vực mới.
Hình dạng của Umiga ban đầu giống như một cái đầu phụ nữ khổng lồ, nhưng khi tiếp cận thuyền, khuôn mặt cô ta sẽ biến dạng thành một cái miệng lớn. Bên trong là những cánh tay vươn ra nhằm kéo thuyền xuống đáy biển.
Ngoài ra, trò chơi còn xuất hiện Umibōzu, một yêu quái biển khổng lồ có khả năng lật úp thuyền. Thực thể này xuất hiện ở nửa sau của game và tấn công người chơi ở khu vực bên trong Suspicious Dome. Những quái vật khác trong UMIGARI cũng mang dấu ấn mạnh mẽ của văn hóa dân gian Nhật Bản, bao gồm Nure-onna và Ningyo.
Umigari có hai kết thúc chính, được quyết định thông qua câu trả lời của game thủ trước con cá voi toàn năng. Thực thể này cũng là cha của Cô gái mặc đồng phục học sinh - một nhân vật then chốt và là động lực chính thúc đẩy hành trình của bạn. Cá voi đặt ra câu hỏi trọng tâm: “Những con người mà bạn gặp có phải là hiện thân của cái ác không?” Lựa chọn của người chơi sẽ quyết định hướng đi của thế giới sau lời nguyền.
Cũng giống như con người, những sinh vật nửa người nửa cá không còn đơn giản hay thuần nhất. Người Thương Gia từ chối quay lại hình dạng cũ vì tin rằng mình vẫn còn mục tiêu chưa hoàn thành. Ngược lại, Cô Gái mong muốn mọi thứ trở về như ban đầu, bởi đau khổ vẫn tiếp diễn thông qua hành động của nhân vật chính. Cả hai đều không còn nuôi dưỡng thù hận với loài người, vì họ nhận ra rằng hận thù không mang lại kết quả tích cực nào.

Lời nguyền sẽ được hóa giải nếu bạn thừa nhận với cá voi rằng loài người, bao gồm cả chính bản thân mình, là ác quỷ. Đoạn kết cho thấy đại dương tràn ngập xác chết - loài người bị xóa sổ chỉ trong chớp mắt. Kết thúc này ngụ ý rằng ngay cả khi một loài khác thay thế con người, chúng vẫn có thể sa vào lòng tham, bạo lực và những ham muốn tăm tối. Nếu con người thực sự là hiện thân của cái ác, thì sự thay đổi là điều bất khả thi, và việc loại bỏ họ khỏi Trái Đất được xem là giải pháp an toàn nhất. Đây là một kết luận bi quan, mang tính hoài nghi sâu sắc.

Ở kết thúc còn lại, bạn trả lời “không” cho tất cả câu hỏi của cá voi và đề xuất rằng cá và con người có thể cùng tồn tại nếu mọi sinh vật dưới nước được trao khả năng suy nghĩ. Lời nguyền vẫn tồn tại, cá vẫn là người và con người vẫn là cá, nhưng thế giới đã thay đổi đáng kể. Đoạn phim cuối cho thấy đau khổ dần chấm dứt - người cá có công việc, cộng đồng, được đến trường và hình thành hệ thống trao đổi hàng hóa. Trong khi đó, loài người tiếp tục sống dưới nước, trải nghiệm một dạng tự do hoàn toàn mới.
Kết thúc này mang đến hy vọng rằng nhân loại vẫn có cơ hội trở nên tốt đẹp hơn, tìm thấy ý nghĩa mới cho sự tồn tại của mình. Sự hòa bình và hài hòa trong cái kết kỳ lạ này phản ánh đúng tinh thần siêu thực và khác thường của UMIGARI.